Blog

Opt-in of opt-out: laat je je bank inhouden, of geef je zelf aan?

Je bank houdt 10% in zonder je vrijstelling, verliezen of hogere aankoopprijs toe te passen. Wanneer zelf aangeven voordeliger is, en wat buitenlandse brokers betekenen.

MeerwaardeTool · 10 november 2026 · 6 min leestijd

Eén keer per jaar krijg je van je Belgische bank of broker een vraag die eruitziet als administratieve formaliteit, maar die honderden tot duizenden euro's kan schelen: mogen wij de meerwaardebelasting voor u inhouden, of geeft u zelf aan?

Het antwoord is niet voor iedereen hetzelfde. Maar de meeste mensen beantwoorden die vraag door ze te negeren, en belanden daarmee automatisch in de duurste van de twee opties.

Wat volgt is de rekenkundige kant van die keuze. De strategische afweging — past dit bij hoe je belegt — staat uitgebreid bij Slim Sparen.

Wat de twee opties werkelijk betekenen

Automatische inhouding (opt-in). Bij elke winstgevende verkoop houdt je bank 10% in en stort die door aan de fiscus. Jij moet die winst niet meer aangeven. Klaar.

Behalve dat de bank drie dingen niet doet:

  • ze past je vrijstelling van 10.000 euro niet toe
  • ze houdt geen rekening met je verliezen, ook niet met die op haar eigen platform
  • ze gebruikt je hogere historische aankoopprijs niet, alleen de foto-waarde

De bank weet niet wat je elders bezit, hoeveel vrijstelling je dit jaar al gebruikte of wat je ooit voor een stuk betaalde. Ze rekent het eenvoudigste scenario en houdt in.

Zelf aangeven (opt-out). De bank houdt niets in, meldt je keuze en je transacties aan de fiscus, en jij neemt alles mee in je aangifte. Je past je vrijstelling, je verliezen en je hogere aankoopprijs meteen toe, en betaalt alleen wat je echt verschuldigd bent — pas na je aanslag.

De renteloze lening die niemand opmerkt

Hier zit het grootste praktische verschil.

Stel dat je 9.000 euro winst realiseert in een jaar. Onder de vrijstelling, dus je bent nul euro verschuldigd. Bij automatische inhouding houdt je bank toch 900 euro in.

Dat geld krijg je terug. Maar niet snel: je geeft de winst aan in het jaar nadien, en de terugbetaling volgt na je aanslag. Reken op anderhalf tot tweeënhalf jaar tussen de inhouding en het moment dat het bedrag weer op je rekening staat.

In die periode doet dat geld niets voor jou. Het is een renteloze lening aan de staat, die je zelf hebt aangeboden zonder het te beseffen. En ze herhaalt zich elk jaar.

Voor wie structureel rond of onder de vrijstelling blijft, is dit niet uitzonderlijk maar het normale geval.

Een kader om te kiezen

Zelf aangeven is doorgaans voordeliger als:

Automatische inhouding is te overwegen als:

  • je elk jaar ruim boven de vrijstelling uitkomt
  • je bijna nooit verkoopt
  • je echt geen administratie wil voeren
  • je maar één Belgische rekening hebt en verder niets

Er is ook een niet-fiscaal argument. Bij automatische inhouding geeft je bank je transacties niét door aan de fiscus — ze stort gewoon het bedrag. Bij zelf aangeven worden je keuze en je verrichtingen wél gemeld. Anonimiteit tegenover de fiscus en het automatisch benutten van je vrijstelling zijn twee dingen die je niet allebei kan hebben; je moet kiezen welke je zwaarder weegt.

Voor de doorsnee belegger met brede ETF's en een gemiddelde portefeuille is zelf aangeven fiscaal de logische keuze. De prijs is dat je je eigen cijfers correct moet kennen.

De kalender die je moet onthouden

De keuze geldt per rekening en per volledig kalenderjaar. Je kan niet halverwege wisselen, en je kan ze ook niet achteraf rechtzetten.

Voor 2026 lag de deadline op 31 augustus 2026. Wie toen niets deed, zit voor dat hele jaar in automatische inhouding — daar valt niets meer aan te veranderen.

Vanaf 2027 kies je opnieuw. De meeste banken stellen de vraag al in het voorjaar, vaak per mail of in je berichtenbox, en behandelen geen antwoord als instemming met inhouding. Zet het in je agenda in plaats van te wachten tot je het bericht ziet.

Buitenlandse brokers: de keuze bestaat daar niet

DEGIRO, BUX, Interactive Brokers, Trade Republic en de cryptobeurzen houden niets in en rapporteren niets aan de Belgische fiscus. Daar is zelf aangeven geen optie maar de enige mogelijkheid.

Dat is geen grijze zone en geen achterpoortje: de verplichting ligt volledig bij jou. Je geeft je winst aan, je bewijst je aankoopwaarden, en je houdt je eigen administratie bij. Doe je dat niet, dan is dat geen vergetelheid maar een onvolledige aangifte.

Twee dingen die mensen hierbij verrassen:

De vrijstelling geldt per persoon, niet per rekening. Al je winsten bij al je platformen worden opgeteld. Wie bij vier brokers elk 4.000 euro winst maakt, zit op 16.000 euro en dus boven de vrijstelling — ook al lijkt elk afzonderlijk overzicht onschuldig.

FIFO loopt per effectenrekening. Dezelfde ETF bij twee brokers geeft twee aparte wachtrijen, elk met een eigen aankoopgeschiedenis. Van welke rekening je verkoopt, bepaalt dus welke aankoopprijs tegenover je verkoop staat.

Dat maakt een buitenlands platform niet verkeerd. Het betekent wel dat het werk dat een Belgische bank gedeeltelijk voor je doet, bij jou terechtkomt — en dat je op één plaats moet kunnen zien wat er over al die rekeningen samen gebeurt.

Wat je concreet klaarzet

Welke optie je ook kiest, je hebt dezelfde dossierstukken nodig:

  • je portefeuilleoverzicht van 31 december 2025 met de slotkoersen (je foto)
  • je aankoopborderellen, zeker voor posities die je duurder kocht dan hun foto-waarde
  • een volledig transactieoverzicht per rekening, per jaar
  • je lopende saldo van gerealiseerde winst en verlies in het huidige jaar

Bij automatische inhouding heb je die stukken nodig om terug te vorderen wat te veel werd ingehouden. Bij zelf aangeven heb je ze nodig om correct aan te geven. Er is geen scenario waarin je ze niet nodig hebt.

Eén overzicht over al je rekeningen

Of je nu zelf aangeeft of terugvordert wat je bank te veel inhield: je hebt een beeld nodig dat verder reikt dan één platform.

De MeerwaardeTool brengt de transacties van al je brokers samen, berekent je winst, verlies, vrijstelling en foto-waarde volgens de wet, en past FIFO toe per effectenrekening, over al je jaren heen. Zodat je je aangifte kan invullen met cijfers in plaats van schattingen.

Koop de MeerwaardeTool→69 euro per jaar, 59 euro het eerste jaar

Of sluit je aan bij de Inner Wealth Circle en krijg de MeerwaardeTool gratis in je membership, samen met alle andere voordelen van het lidmaatschap.

MeerwaardeTool geeft een schatting op basis van de wet en de circulaire, geen fiscaal advies. Twijfel je over je eigen situatie, leg ze dan voor aan een fiscalist.