Blog

Meerwaardebelasting berekenen: de regels achter het bedrag

Welke cijfers bepalen wat je betaalt: foto-waarde, FIFO, vrijstelling en verliezen. De rekenregels achter de Belgische meerwaardebelasting, op een rij.

MeerwaardeTool · 10 november 2026 · 6 min leestijd

België was jarenlang een van de weinige Europese landen zonder belasting op beleggingswinst. Sinds 1 januari 2026 is dat voorbij. Wie aandelen, ETF's, fondsen of crypto verkoopt met winst, draagt daar 10% van af.

Officieel heet het een solidariteitsbijdrage. In de praktijk zegt iedereen meerwaardebelasting.

Tien procent klinkt eenvoudig, maar het bedrag dat je uiteindelijk betaalt, hangt af van vijf andere grootheden: je foto-waarde, welke stukken FIFO als eerste aanwijst, hoeveel vrijstelling er nog openstaat, welke verliezen meetellen en of je bank al iets inhield. Deze pagina zet die rekenregels op een rij — niet de politiek errond, wel wat er in de formule zit.

Wil je eerst weten wat de wet voor jou als belegger betekent en hoe je je strategie aanpast, dan legt Slim Sparen dat uitgebreid uit. Hier gaat het puur over de berekening.

De vijf regels die alles bepalen

Alleen gerealiseerde winst telt. Zolang je je stukken aanhoudt, gebeurt er fiscaal niets. Hoe hoog je portefeuille ook staat. Pas bij een verkoop — of een omruiling, of de afkoop van een tak 23 — wordt winst belastbaar.

De eerste 10.000 euro winst per jaar is vrijgesteld, per persoon. Dat bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Realiseer je minder, dan betaal je in de regel niets. Hoe je die vrijstelling elk jaar benut in plaats van ze te laten vervallen, staat in dit artikel over de vrijstelling.

Winst van vóór 2026 blijft onbelast. Je bank of broker legde op 31 december 2025 een momentopname vast van je portefeuille. De slotkoers van die dag is je fiscale startpunt. Alleen wat je dáárboven wint, telt mee. Die momentopname heet in de wandelgangen je foto.

Verliezen trek je af van winsten, maar alleen binnen hetzelfde kalenderjaar. Een verlies dat je op 31 december niet hebt kunnen gebruiken, is op 1 januari fiscaal waardeloos. Verliezen schuiven niet door — meer daarover in verliezen verrekenen.

Belgische banken houden de 10% automatisch in. Sinds 1 juni 2026, tenzij je voor dat jaar koos om zelf aan te geven. Buitenlandse platformen houden niets in: daar doe je de aangifte volledig zelf. Welke keuze voor jou voordeliger uitvalt, lees je in opt-in of opt-out.

Wat valt eronder, en wat niet

Wel belast (10%)Niet belast
AandelenSpaar-, zicht- en termijnrekening
ETF's en trackersPensioensparen
ObligatiesLangetermijnsparen
BeleggingsfondsenGroepsverzekering en VAPZ
Opties en turbo'sSchuldsaldoverzekering
Crypto, inclusief NFT's met beleggingsdoelVastgoed (eigen regels)
Beleggingsgoud in munten en staven
Tak 21, tak 23 en tak 26

Tak 23 verdient een aparte vermelding, omdat veel mensen denken dat verzekeringsproducten buiten schot blijven. Dat klopt niet. De winst bij afkoop is belastbaar aan 10%, bovenop de 2% premietaks die je bij instap al betaalde.

Er zijn drie regimes, niet één

Het tarief van 10% geldt voor de gewone belegger. Daarnaast bestaan twee afwijkende regimes.

SituatieTariefVrijstelling
Gewone belegger10%10.000 euro per jaar, per persoon
Aanmerkelijk belang: je bezit zelf minstens 20% van een vennootschap0% tot 1 miljoen, daarna getrapt 1,25% / 2,5% / 5% / 10%1 miljoen euro, eenmaal per vijf jaar
Interne meerwaarde: verkoop van aandelen aan je eigen holding33%geen

En daarboven hangt een oudere regel die niet verdwenen is: wie belegt buiten het normaal beheer van een privévermogen riskeert 33% zonder vrijstelling. Daarmee worden geen buy-and-hold-beleggers geviseerd, wel wie met geleend geld werkt, hyperactief daytradet of structureel op extreme volatiliteit inzet. De fiscus beoordeelt dat op basis van je transactiepatroon, niet op basis van een vaste drempel.

De oude belastingen blijven gewoon bestaan

Dit wordt makkelijk over het hoofd gezien. De meerwaardebelasting komt bovenop wat er al was:

  • de beurstaks (TOB) bij elke aankoop en verkoop
  • 30% roerende voorheffing op dividenden
  • de Reynderstaks op de rentecomponent van obligatiefondsen
  • de effectentaks van 0,15% boven 1 miljoen euro

Relevant detail: transactiekosten en taksen zijn niet aftrekbaar van je meerwaarde. De winst wordt bruto berekend. Lage kosten wegen daardoor zwaarder door dan vroeger.

FIFO: je kiest niet welke stukken je verkoopt

Verkoop je een deel van een positie, dan geldt first in, first out: je oudste aankopen gaan eerst. Dat bepaalt welke aankoopwaarde tegenover je verkoopprijs staat, en dus hoe groot je belastbare winst is. Je kan niet selecteren welke lotjes je kwijtwil. De regel loopt wel per effectenrekening: hetzelfde product bij twee brokers geeft twee aparte wachtrijen.

Voor wie maandelijks hetzelfde product bijkoopt, zit daar een onaangename kant aan: je oudste stukken zijn doorgaans je goedkoopste, dus je grootste winst komt er als eerste uit.

Gehuwd, samenwonend of alleen: het maakt verschil

  • Wettelijk stelsel of gemeenschap van goederen (de meeste Belgen zonder huwelijkscontract): de beleggingen zijn gemeenschappelijk, dus samen 20.000 euro vrijstelling per jaar — ook als de effectenrekening op één naam staat.
  • Scheiding van goederen, wettelijk of feitelijk samenwonend: alleen de vrijstelling van de eigenaar telt. Belegt er maar één van de twee, dan blijft er elk jaar 10.000 euro ongebruikt.
  • Gezamenlijke rekening: de winst wordt 50/50 verdeeld, tenzij je het tegendeel kan aantonen.

Verliezen van de ene partner verreken je niet met winsten van de andere. Dat kan alleen binnen één belastingplichtige.

Schenken en erven zijn geen verkoop

Een schenking of een erfenis is geen overdracht onder bezwarende titel en dus geen belastbaar feit. Wie de stukken ontvangt, neemt jouw aankoopwaarde of foto-waarde over en bouwt vanaf daar zijn eigen geschiedenis op — met zijn eigen jaarlijkse vrijstelling.

Maakt dit beleggen zinloos?

Reken het eens door. Bij 15.000 euro gerealiseerde winst is de eerste 10.000 euro vrij. Op de resterende 5.000 euro betaal je 500 euro. Dat is een effectief tarief van 3,3% op je volledige winst.

Zet dat naast wat er al bestond: 30% roerende voorheffing op dividenden, zonder enige vrijstelling. Of naast een beheerd fonds dat 2% per jaar aanrekent, ook in een verliesjaar. De meerwaardebelasting is, puur op tarief, de mildste heffing op beleggen die dit land kent.

Wat ze wel doet: ze beloont wie zijn administratie op orde heeft en bestraft wie niets bijhoudt. De vrijstelling van 10.000 euro per jaar is het grootste voordeel in de wet, en ze vervalt elk jaar opnieuw voor wie ze niet gebruikt.

Reken je eigen situatie door

De regels hierboven zijn de theorie. Wat ze voor jouw portefeuille betekenen, hangt af van je transacties, je foto-waarde, je verliezen en je vrijstelling — over al je brokers en al je jaren heen.

Daar is de MeerwaardeTool voor gebouwd. Je importeert je transacties, de tool rekent je belastbare winst uit volgens de wet (inclusief FIFO per effectenrekening) en je simuleert een verkoop vóór je ze doorvoert.

Koop de MeerwaardeTool→69 euro per jaar, 59 euro het eerste jaar

Of sluit je aan bij de Inner Wealth Circle en krijg de MeerwaardeTool gratis in je membership, samen met alle andere voordelen van het lidmaatschap.

MeerwaardeTool geeft een schatting op basis van de wet en de circulaire, geen fiscaal advies. Twijfel je over je eigen situatie, leg ze dan voor aan een fiscalist.