Hoe MeerwaardeTool je meerwaardebelasting berekent

Gerealiseerde meerwaarden op financiële activa worden belast aan een vast tarief van 10%, tenzij globalisatie met je andere inkomsten voordeliger is.

Op deze belasting komen geen gemeentelijke opcentiemen. De 10% is dus ook echt 10%.

De eerste € 10.000 aan meerwaarden per jaar is vrijgesteld. Dat bedrag geldt voor inkomstenjaar 2026; het wordt jaarlijks geïndexeerd, en de bedragen voor 2027 en later liggen nog niet vast.

De vrijstelling geldt per persoon. Bij een gezamenlijke aangifte heeft elke partner recht op een eigen vrijstelling, voor de meerwaarden die hij of zij moet aangeven.

In MeerwaardeTool: Voor een koppel met gemeenschappelijk vermogen stel je in MeerwaardeTool de gezinsstatus in; je vrijstelling wordt dan verdubbeld tot € 20.000.

Van je basisvrijstelling is de eerste schijf van € 1.000 overdraagbaar: wat je daarvan in een jaar niet gebruikt, mag je het jaar erna bovenop je vrijstelling zetten. Gebruik je in 2026 bijvoorbeeld € 200 aan vrijstelling, dan neem je € 800 mee naar 2027 (€ 1.000 min € 200). Gebruik je € 1.000 of meer, dan neem je niets mee.

De opgebouwde bijkomende vrijstelling vervalt niet. Per jaar kun je er hoogstens € 5.000 van gebruiken, de oudste opbouw eerst, en ze wordt vóór je basisvrijstelling aangesproken.

De vaak geciteerde "maximaal € 15.000 na vijf jaar" is het plafond van wat je in één jaar kunt vrijstellen (€ 10.000 basis plus € 5.000 bijkomend), geen vervaldatum.

Minderwaarden verminderen je meerwaarden, maar alleen binnen hetzelfde jaar, voor dezelfde belastingplichtige en binnen dezelfde categorie. Een verlies dat je dit jaar niet kunt verrekenen, gaat verloren: overdragen naar een volgend jaar kan niet.

Voor een effect dat je al vóór 2026 had, wordt het verlies gemeten vanaf de waarde op 31 december 2025. Zo'n verlies is aftrekbaar, ook als je over de hele looptijd winst maakte (zie de historische aankoopprijs hieronder).

Heb je hetzelfde effect in verschillende keren gekocht, dan geldt bij een verkoop dat de oudste aankoop eerst vertrekt. Stukken die je al vóór 2026 had, gaan dus eerst, tegen hun waarde op 31 december 2025; daarna volgen de latere aankopen tegen hun werkelijke aankoopprijs.

Een verkoop die meerdere aankopen aanspreekt, blijft één verrichting met één resultaat: winst en verlies op de verschillende stukken worden binnen die verkoop verrekend.

Heb je hetzelfde effect op meer dan één effectenrekening, dan loopt FIFO op elke rekening apart. Rekeningen worden nooit samengeteld, ook niet als ze bij dezelfde broker staan: twee rekeningen bij één broker zijn twee aparte wachtrijen.

Het maakt dus uit van welke rekening je verkoopt.

Voor effecten die je al vóór 1 januari 2026 had, geldt de waarde op 31 december 2025 als aankoopwaarde. Voor een beursgenoteerd effect is dat de laatste slotkoers van 2025. Alleen de meerwaarde na die datum is belastbaar.

Je hoeft alleen aan te tonen dat je het effect vóór 2026 al had; dat mag met elk bewijsmiddel behalve de eed.

Kocht je een effect vóór 2026 duurder dan de waarde op 31 december 2025, dan mag je bij een verkoop tot en met 31 december 2030 je werkelijke aankoopprijs gebruiken in plaats van het fotomoment. Je moet die prijs zelf kunnen aantonen. Het gaat om de gemiddelde aankoopprijs van de stukken die je op 31 december 2025 nog had.

Die keuze kan je meerwaarde alleen tot nul herleiden, nooit omzetten in een aftrekbaar verlies. Een verlies ten opzichte van het fotomoment zelf blijft wel aftrekbaar, ook als je over de hele looptijd winst maakte. Vanaf 2031 geldt altijd het fotomoment.

In MeerwaardeTool: Verkocht je vóór 2026 al een deel van de positie, dan rekent MeerwaardeTool met een lopend gewogen gemiddelde. De circulaire geeft voor dat geval geen voorbeeld.

Makelaarsloon, transactiekosten en de beurstaks (TOB) mag je niet van je meerwaarde aftrekken en niet bij je aankoopprijs optellen. De meerwaarde wordt berekend op de bruto aankoop- en verkoopprijs.

Koop of verkoop je in een vreemde munt, dan worden zowel de aankoop als de verkoop omgerekend naar euro tegen de wisselkoers van de dag van die verrichting. Alleen de meerwaarde in euro telt.

Daardoor kan een wisselkoersverschil alleen al een belastbare meerwaarde opleveren, ook als de koers in dollar gelijk bleef. MeerwaardeTool gebruikt de referentiekoers van de Europese Centrale Bank.

Sinds 1 juni 2026 houden Belgische banken en brokers 10% roerende voorheffing in op je meerwaarden op effecten (opt-in). Ze moeten daarbij je vrijstelling, je verliezen en een hogere historische aankoopprijs negeren. Er wordt dus vaak te veel ingehouden.

Wat te veel werd ingehouden, vorder je terug via je aangifte voor het jaar van de verkoop, met bewijsstukken. Zonder aangifte geen terugbetaling.

Met opt-out wordt niets ingehouden en geef je zelf aan. Die keuze maak je per rekening, samen met alle houders; een latere keuze of een herroeping werkt pas vanaf het volgende jaar. Bij een buitenlandse broker zoals DEGIRO of MEXEM wordt niets ingehouden en geef je altijd zelf aan.

In MeerwaardeTool: MeerwaardeTool toont je belasting in beide aangiftemodi: via de broker (opt-in, alles tegen de referentieprijs van 31/12/2025) en zelf aangeven (opt-out, per positie de fiscaal gunstigste basis), met je vrijstelling en je verliezen. Zo zie je welke keuze voor jou het minste kost. Wat je bank effectief inhield, leest de tool niet uit je import: dat bedrag lees je op het fiscaal attest van je bank.

Een verrichting van het bedrijf zelf is alleen een verkoop als er iets uit je vermogen verdwijnt tegen een tegenwaarde. Zo worden de gangbare gevallen behandeld:

• ToegepastSplitsing en omgekeerde splitsing: geen verkoop. Aankoopwaarde en fotomomentwaarde worden over het nieuwe aantal aandelen verdeeld; het totaal blijft gelijk.
• ToegepastCash voor een fractie van een aandeel: een verkoop van die fractie op de dag van de verrichting.
• ToegepastStockdividend of keuzedividend in aandelen: een aankoop tegen de waarde van de aandelen op de dag dat je ze ontvangt, nooit tegen nul.
• DeelsOmruiling van aandelen tegen aandelen (fusie, ruilbod): belastingneutraal. De aankoopwaarde schuift door naar de nieuwe aandelen, met als minimum de waarde van de oorspronkelijke aandelen op 31 december 2025. Een ruilbod volledig in cash is een verkoop. Een bod in cash én aandelen samen moet je manueel invoeren.
• Nog nietSpin-off: de nieuwe aandelen krijgen in MeerwaardeTool nog een aankoopwaarde van nul, terwijl de wet een verdeling van de aankoopwaarde of de belaste dividendwaarde voorschrijft.
• DeelsTerugbetaling van kapitaal: geregistreerd, zonder de aankoopwaarde van je aandelen te verlagen. De circulaire zegt hier niets over; MeerwaardeTool volgt de letterlijke wettekst.

Een optie is een financieel instrument; belastbaar is wat bij de afwikkeling wordt overgedragen. MeerwaardeTool volgt de praktijk van de Belgische brokers die inhouden: elke optiepoot wordt apart afgerekend.

Een gekochte optie die je verkoopt, geeft een meerwaarde of een aftrekbaar verlies. Een geschreven optie die je terugkoopt ook. Een optie die waardeloos vervalt, geeft niets: een gekochte premie is dan geen aftrekbaar verlies, een ontvangen premie geen meerwaarde. Bij uitoefening of toewijzing is er geen resultaat op de optie zelf; de uitoefenprijs wordt de aankoop- of verkoopprijs van de aandelen.

In MeerwaardeTool: Opties worden ingelezen uit MEXEM-afschriften of manueel ingevoerd.

Geen wetsartikel of circulaire regelt de short sale van een particulier uitdrukkelijk. MeerwaardeTool behandelt ze als een gewone meerwaarde aan 10%, gerealiseerd op de dag dat je de positie terugkoopt: het resultaat is wat je bij de verkoop ontving min wat je bij de terugkoop betaalde.

De fiscus kan een meerwaarde als speculatie belasten aan 33%, maar moet dat zelf bewijzen, op basis van een combinatie van factoren. Veel en met hefboom shorten is zo'n factor.

In MeerwaardeTool: Short sales worden herkend in MEXEM-afschriften. DEGIRO- en Saxo-afschriften vermelden niet of een verrichting een positie opent of sluit.

Obligaties vallen onder de meerwaardebelasting. Bij een terugbetaling door de uitgever is wat boven de uitgifteprijs wordt betaald echter interest, geen meerwaarde; op dat deel betaal je roerende voorheffing.

MeerwaardeTool registreert obligaties uit je import, maar neemt het volledige koersverschil mee als meerwaarde: het interestdeel boven de uitgifteprijs wordt nog niet afgesplitst.

Beleggingsgoud valt onder de meerwaardebelasting: baren van minstens 995/1000 en munten van minstens 900/1000 geslagen na 1800. Een Belgische bank houdt er niets op in, dus je geeft het altijd zelf aan.

Fysiek goud kun je in MeerwaardeTool nog niet als effect registreren. Een beursgenoteerde goud-ETC wordt wel verwerkt, als ETF.

Cash in vreemde munt op je beleggingsrekening is zelf een financieel actief, want zo'n rekening is geen betaalrekening. Elke keer dat je die munt gebruikt (terug naar euro wisselen, naar een andere munt, of er een effect mee kopen) realiseer je een meerwaarde of minderwaarde. Alleen een zicht- of spaarrekening in vreemde munt bij een bank valt erbuiten.

MeerwaardeTool verwerkt wisselverrichtingen bij de import nog niet, dus deze meerwaarden worden nog niet berekend.

Voor fondsen die meer dan 10% in schuldpapier beleggen, blijft de Reynderstaks bestaan. Is die van toepassing, dan wordt eerst het Reynders-inkomen berekend (30%) en van de meerwaarde afgetrokken; alleen de rest valt onder de meerwaardebelasting, na de vrijstelling. Zo wordt hetzelfde bedrag niet twee keer belast.

MeerwaardeTool past die aftrek nog niet toe: de volledige meerwaarde van zo'n fonds gaat mee in de berekening aan 10%.

De wet kent drie categorieën. MeerwaardeTool rekent alleen met de gewone categorie van beleggers: de 10% op andere financiële activa.

Niet gedekt zijn interne meerwaarden (je verkoopt aandelen aan een vennootschap die je zelf, alleen of met familie, controleert: 33%, zonder vrijstelling) en een aanmerkelijk belang (minstens 20% van één vennootschap: een eigen progressief tarief tot 10%, met een vrijgestelde eerste schijf van € 1 miljoen). Verliezen gaan niet over de categorieën heen.